Tuesday, May 08, 2007

An ispiritwalidad kan pirilian





SA SPIRITUAL EXERCISES ni San Ignacio de Loyola duwa sana man an kinakaabtan kan pagpili: enot, iyo an ‘konsolasyon’, o kun bako man, ‘desolasyon’. Ini mga hararom na pagmate na bunga nin paggibo o pagpamibi kan sarong nagpili. An konsolasyon iyo an grasya nin pagmate nin paghiro parani sa Kagurangnan. Sosog ki San Ignacio, ini nagpapasabong nin tamang pagpili, asin kabotan man nin Kagurangnan, huli ta an kaogmahan na inaako kan nagpili, panghaluyan o permanente. Alagad kabaliktadan kaini an desolasyon na iyo man an pagmate nin paghiro parayo sa Kagurangnan. Nagpapasabong ini na kaipuhan nin orog pang pagpamibi, pag-arang, asin paghagad nin grasya na logod ipasabong sa minapili an kabotan kan Ama.

Malinaw sa Spiritual Exercises na sa satong pagpili nin ano pa man, inaalok kita kan Kagurangnan na sa gabos na bagay makisaro kita sa saiya sa paagi kan pagiging mamomoton na mga tao. Sinasabi na an Kagurangnan pagkamoot asin iyo man ini an madara sato pasiring saiya. Huli ta an pagkamoot minadara nin mga dayaday na bagay, arog baga kan paglikay sa kasalan, pagtabang sa kapwa, pagheras sa nangangaipo, pag-isip na bako sanang pansadiri alagad pangkagabsan, asin dakol pang iba.

Sa puntong ini, maghapot kita sa satong mga sadiri, pagatid-atidan an mga bagay-bagay na nangyayari sa satong rona, orog na sa pirilian ngunyan. Arog daw kaini an satong pagpili? An sato daw na pagpili madara sa sato pasiring sa pagkamoot? Magigi daw kitang mamomoton na mga tao sa mga opisyales na satong pipilion? An pagpili ta daw madara sato pasiring sa Kagurangnan? Sa sato daw na pagpili, nakakalikay kita sa paggibo nin kasalan? Nakakaheras daw kita sa mga nangangaipo? Iniisip tad aw an pangkagabsan na karahayan asin bako sana an satong sadiri?

Kaya siring man na kaogmahan kan sarong nasyon an pagiging demokratiko kaini, an mga namamanwaan igwa nin dakulang responsibilidad sa dalagan kan satuyang gobyerno. Pirang beses ta nang ipinakipaglaban an demokrasya, alagad an demokrasya dai man sagkod na sana sa apod na demokrasya. Ini minapadagos sa gawe-gawe, sa kultura kan tao na minataong buhay sa demokrasyang pinapadanay. An pirilian iyo na an pinaka-importanteng paagi tanganing an demokrasya atamanon sa paagi kan pagpili kan mga pinaka-kwalipikado asin marhay na mga pamayo kan banwaan.

Aram ta naman gabos na sa pulitika kadakol nin mga kontrobersiya, mga salang pagpapadalagan, kawaran nin paggalang sa pangkagabsan na katuyuhan, asin orog na an pagpapasipara sa dignidad kan tao. Sa pirilian yaon an barakalan nin boto, pagpapakaraot sa kalaban, darayaan, nakakangirhat na pagratak sa buhay, gabos sana para maguno an kapangganahan. Nakakamundong isipon na ini an sosyudad na aabtan kan mga kaakian, orog na nakakamundo na ini an gawe-gaweng kakatodan ninda—sosyudad na nangongorog an kapaabaw-abawan, pagkamakasadiri, pagkapaslo sa poder, paggamit nin armas tanganing takoton an kalaban, pagtaong prayoridad sa pagtenir sa kapangyarihan bako sa ikakarahay kan banwaan.

An bagting kan pirilian haloy nang nagpoon, an mga banderitas kan mga kandidato iwinagayway na, may mga pinakit na ngani kan kalaban, may mga nadanyaran nang buhay, awad-awad nang kwarta an kusog-boot na binutasan mantang iniisip na sa poder puwede man sana ining ganaron liwat—may tubo pang ginatos na ribong porsiyento sa mga kick back, red tape, payola, under-the-table, asin iba pang madidiklom na paagi. Sa pirilian nasa satong mga kamot an poder kun an mga bagay na ini papadanayon o pupunduhon. Nasa mga balota an liyabe kun an pintuan nin tunay, matuninong, pangkagabsan, asin malinig na pag-uswag satong bubuksan o ikakandado tanganing an matada sana iyo an pag-uswag na nahihiling sa mga waiting shed na inukitan nin mga pangaran nin mga pulitiko, mga eskwelahan na pininturahan sana nin makolor na pintura alagad an naghihingagdan na sistema nin edukasyon an nagdadanay, mga tinampong pirang bulan pagkatapos sana kan pirilian mapoon nang magkagaratak asin magkarurunot hanggang magbalik ini sa pagiging daga na sana.

Sa liwat, balikan ta an Spiritual Exercises ni San Ignacio. Hilingon ta an mga bagay-bagay na nabanggit. Sain daw kita orog-orog na nagiging totoo bilang mga taong mamomoton? Arin daw sa mga ini an magdadara nin pagkamoot sa satong mga puso? Arin daw sa mga ini an magdadara sato sa dayaday na katoninongan nin kalag, pag-iisip, boot? Arin daw an magdadara sato parani sa satong kapwa? Arin daw an magdadara sato parani sa satong Kagurangnan?

Simbaga baya an mga hapot na ini mantang linilista an mga pipilion na kandidato. Ibahan mo man nin odok sa boot na pamibi. Asin halata an paaboton na liwanag nin konsolasyon—sa sarong maogma asin mauswag na banwaan.

0 saw it: