Monday, June 02, 2008

Arte asin istruktura
























SIRING SA MUSIKA asin literatura, an disenyo kan mga istruktura minasunod man sa mga suánoy asin institusyon nang kalakawan kaini. Maroromdoman na an mga pagbabago sa disenyo kan mga istruktura dukot na marhay sa mga pagbabago sa historya kan kinaban; kasugpon na ini kan mga paghirong kultural, pulitikal, sibiko, relihiyoso, kaiba naman an klima asin mga materyal na makukua sa sarong lugar, asin iba pa. Sa mga namamahala nin pagtugdok nin mga istrukturang minasunod sa mga tradisyon nin disenyo asin arkitektura, magin ini Romanesque, Gothic, Baroque, Modern, o iba pa, mahalagang aramon an kun ano an mga karakter na minakumpunir kan mga ini. An punto: consistency. Kun an sarong istruktura sinasabing Baroque, importante an pagrespeto sa tradisyon na ini; kun dai, hilaw an disenyong minaluwas, sabi ngani kan mga hoben dapit sa saindang pagbado, tibaad diskumpasado, maalsom sa paghiling, asin garo igwang diperensya an istruktura. Igwa ining epekto sa negosyo kun an istruktura pang-negosyo, o sa restoration kun an istruktura antigo na asin sarong heritage building siring sa mga simbahan.

Halimbawa, nahiling ko an renovation na ginibo sa Basilika ni Iná sa Balatas. An orihinal na disenyo Modernist—palangkaw an istruktura, mapapanas an mga puro, de-kanto, malinig an mga bintana, asin puti an nangongorog na kolor, berde an atop, asin malinig na marmol an salog. Huli kaini, nakakadisganar an paglaag nin capitals sa itaas kan mga harigi kaini na nakasunod sa tradisyon kan Corinthian columns, an punto dai angay an columns sa sarong Modernist structure. Siring man an off white na pintura kan luwas na nagpaati kan dating malinig na lawog kan Basilika. Kaiba naman digdi an stained glass windows na ngunyan kupas na.

An Katedral kan Naga na nakasunod sa tradisyon na Romanesque, medyo na-preserve an orihinal na karakter kaini—an mga arko na abot sa kisame, an darakulang harigi, an mga dome sa atubangan, kaiba naman an restored paintings sa mga harigi, lanob asin kisame na mga gibong trompe l’oeil o mga dibuhong nandadaya sa paghiling siring sa garo mga nakaukit na disenyo sa Katedral alagad pininta sana man palan. Magayon man an mga pagbabago sa patio, siring sa Via Crucis na stained glass, asin sa mga tinanom na orog pang nagpapagayon sa palibot. Alagad tubod ako ki Dr. Doods Santos na an Quadricentennial Dome sa atubangan nakaólang sa magayon na ladawan kan Katedral na nahihiling sa Barlin Street.

An Romanesque na simbahan kan Nabua na abang gayon, igwang retablo na sa hiling ko iyo an pinakamagayon sa Bikol. Magayon man an stained glass windows na minapahiling kan eklesyastikong historya kan banwaan. Malinig an simbahan na ini asin igwang marhay na acoustics huli ta bakong pa-arko an kisame. An siste sana ta ginamitan nin naglalaád-laád na mga kolor an frescoes na nasa kisame—ini si mga kolor na orog na midbid sato bilang neon colors. Kaya an bado ni Birhen Maria, malaád-laád na blue.

An repainting na ginibo sa bantog na Four Pillars kan Ateneo de Naga garo man dai inadalan. Nagdiriklom ini asin weird an kolor na garo light sienna o light brownish peach. Harayo na ining marhay sa inspirasyon na Greek Acropolis na yellowish off-white an kolor. Kadakol an nasasalang apodon an pillars kan Ateneo bilang Corinthian columns, alagad an totoo, Ionic ini huli sa mga volutes o itong garo mga scrolls na nasa tuktok kan mga harigi. Pag minalaog ako sa Ateneo, ini an hinahanap kan mga mata ko. Binabawi na sana kan gayon kan Simbahan kan Kristong Hade sa Ateneo na sinasabing Baroque-Bikol. Ini an ehemplo kan pinag-agom na mga tradisyon, asin an karahayan ta inadalan asin orog na importante, pinanindugan. Minasunod ini sa Baroque na tradisyon kan kururikot na columns na Corinthian an disenyo, alagad indigenous an karakter huli ta sa tuktok kan mga harigi igwang mga inukit na pinya na produkto kan Bikol. An mga dibuho ni Bong Peñera na Vic Crucis, Baroque man an sinusunod alagad dai dududahan na mga Pilipino asin Bikolano an mga tao asin an gawe-gawe; siring man ini sa stained glass na Windows of the King. An kaoragan kan simbahan na ini asin man kan Katedral kan Naga iyo an detalye. Kun an Katedral pigtiyagaan na panoon nin mga trompe l’oeil designs an mga harigi asin kisame, an simbahan kan Ateneo madetalye man an mga nakaukit na niyog, pili, asin natong, sa mga panel kan kisame asin gilid kan church pews.

Ngunyan na mga panahon nin restoration nin mga suanoy na istruktura asin panahon man nin mga pagtukdok nin mga buildings na risang marhay an pagsunod sa Europeong disenyo (kadakol ngunyan an Mediterranean type), likayan ta man logod na magin diskumpasado an maluwas na gibo. Adalan, aramon, tanganing makahimo nin mga istrukturang pino asin tama; itong siyerto sa negosyo asin sa anuman na katuyuhan. Ini an bunga kan pagsunod ta saindang mga dayuhan. Agyat man kaini an paghaman ta nin mga disenyong maaapod na satuya.

0 saw it: