Thursday, December 04, 2008

An mito ni Charice (sa liwat, aki)






MARICEL Soriano, Snooky Serna, Alma Moreno, Aiza Seguerra, Matet, asin iba pa. Sinda mga child stars kaidto, ngunyan full-fledged nang mga artista. Sa halabang lista kan mga Pilipinong artista—babaye man o lalaki—manlaen-laen na an inabot kan mga ini; igwang naparahay asin mahayahay an buhay, igwang naraot, naaddict sa mga pinapangalad na droga, igwa man na sagkod ngunyan sikat pa asin masilyáb pa an ngaran sa industriya kan pelikula asin telebisyon. An saindang mga inagihan siyertong makakabilog nin mga istoryang magirà para náman sa mga masurunod. Asin huli ta an industriya nin pelikula sa Pilipinas sarong dakula asin nagririmá-rimáng kinaban nin kapitalismo, sa totoo sana, sadit an paglaom kan mga kontemporanyong child stars na magigin madali an dalan para sainda. Lain pa kaiyan, orog na biyong dakula an posibilidad na an búhay-akì dai nanggad ninda maeeksperiyensiya.

Ehemplo kaini si Charice Pempengco. An 16-anyos na aking namidbid sa YouTube kun kaya nakaabot sa mga talk shows ninda Ellen Degeneres asin Oprah Winfrey, ngunyan saro nang celebrity na kinukuragritan sa Pilipinas siring man sa nagkakapirang lugar sa kinaban. Alagad, dai maninigong apodon si Charice bilang sarong child star. Minsan ngani an saiyang edad, istatura, asin abót sa mga tawo iyo na bilang sarong aki, an mga aktibidad kun sain siya namimidbid arog baga kan pag-awit, bako man pan-aki, kundi gibo na kan sarong indibidwal na inabot na an hustong edad para sa mga aktibidad na iyan. Halimbawa, an saiyang mga awit. Huri kong nadálan sa telebisyon si Charice sa Thanksgiving parade sa Hollywood na nagkakanta kan ‘Because You Loved Me” ni Celine Dion. Pirang beses ta naman siyang nadalan na nagpi-perform kan mga kanta ni Whitney Houston. Dakol na pagkakataon nadangog ko siyang nagkanta kan “Hopelessly Devoted.” Mga awit na kun paghohorop-horopan bako man na para sa saiyang edad, kundi para sa mga mas may edad nang parakanta.

Mantang nahihiling ko an natural na kakayahan ni Charice, nahihiling ko man an hilaw na pagbotong sa saiya tanganing magin totoong celebrity singer. An hapot: nasasabotan niya daw an teksto asin konteksto kan saiyang mga kinakanta? Husto na daw an saiyang kaisipan asin pagkatao sa siring na mga mensahe? Huli ta kun dai, na iyo an pagtubod ko, ginigibo sana si Charice na puppet o marionette kan mga kapitalistang nagmamaneho kan saiyang karera bilang parakanta. Orog pang mandata, hinahalean ninda siya nin pagkakataon na mabuhay sa saiyang edad.

Sarong marhay na halimbawa an grupong Smokey Mountain kaidto na an mga kanta mga diskurso na angay asin tamà sa edad kan mga miyembro. An awit na “Kailan” na dapit sa pag-iilusyon o pagpapapansin sa nagugustuhan sarong awit na angay sana sa milieu kan mga nagkanta. An “Mama” na agrangay kan sarong aki sa ina na mayo huli ta naghahanapbuhay sa balyong-dagat tama sana huli ta ini kontemporanyong problema kan mga kaakian. O an “Can This Be Love” sarong paghapot sa sadiri huli sa iba man na namamatean. Siring man an premyadong singer/performer na si Lea Salonga asin an tugang niyang si Gerard. Naroromdoman ko pa an programa ninda kaidtong “Rainbow Connections” kun sain bilang aki, an saindang mga awit mga pan-aki man. Alagad pano kun sa edad na 16, an mga kanta igwa nang mga linya minatukar nin pagdurog sa namomotan, mga bangging naghahalat, pagiging taksil sa pagkamoot, asin iba pa, ano daw an kaaabtan kan parakanta?

Tinutukar ko ini bako sa paghiling na moralista, kundi etika. Huli ta pinangingimotan ta an kaakian nin pagkakataon para magin aki. Nagkakapirang beses na akong nagsurat dapit digdi asin padagos pa akong masurat huli man sa personal na pagkamoot ko—asin pagkamoot man nindo—sa kaakian. Sa hiling ko, binabasang-basang ta sana an pagkaaki kan sarong indibidwal. Sa siring na bagay, nagigin makasadiri sana kita. Hinahalean ta sinda nin paglaom na pakarhayon an maabot na panahon sa paagi kan pagtokdo sainda na isabuhay an satong mga kausmakan siring sa nasambit ko kaidto dapit sa show na “Going Bulilit.” Kun kaya ini sainda sanang ipapadagos na daing pagbabago.

An mito ni Charice Pempengco bilang parakanta dai minanegar na marhay man nanggad an saiyang kakayahan magkanta. Alagad, dinadaya sana kita kan mga kapitalista sa paghaman ninda nin sarong celebrity na siring sa puppet na minaaling sato alagad bilang paraaling dai man nasasabotan an saiyang ginigibo. Sa huri an kaherak-herak iyo an aki. Dai niya naagihan an mga stages na dapat agihan. Dai niya mamamate an hustong kaogmahan na maninigong mamatean sa itinalaan na panahon, asin hahanapon niya ini sa maabot. Dai nanggad kita nadara sa henyo ni Erik Erikson sa saiyang sikolohiyang nagtutubod sa mga tángga nin panahon sa buhay kan sarong tawo: na an lambang eksperiyensiya igwa nin sadiri niyang panahon. Sa liwat, togotan ta man logod sindang magin mga aki.

0 saw it: